Kuir Kıbrıs Derneği – Renklerin Çeşitliliği Projesi

Aylık Medya Takip Raporu

Temmuz 2020

 Zaman Aralığı: 01.07.2020 – 31.07.2020

Temmuz Ayı’nda 37 haber LGBTİ+ konularını içermekteydi. Çevrimiçi ve Basılı taranan gazetelerdeki bu haberlerin:

  • 21 tanesi olumlu,
  • 2 tanesi olumsuz,
  • 14 tanesi basın bildirisi, olarak sınıflandırıldı.

Çevrimiçi taranan gazetelerden:

  • Gazedda Kıbrıs (GK) tarafından, 2 olumlu ve 3 basın bildirisi haber yayınlanırken, bu gazetede olumsuz habere rastlanmadı.
  • Kıbrıs Postası’nda (KP) ise 15 olumlu, 1 olumsuz ve 5 basın bildirisi yayınlandı.
  • Gündem Kıbrıs (GN) tarafından, 1 olumlu haber yayınlanırken, bu gazetede olumsuz habere veya basın bildirisine rastlanmadı.

Basılı taranan gazetelerden:

  • Yenidüzen (YD) tarafından, 2 olumlu ve 5 basın bildirisi yayınlanırken, bu gazetede olumsuz habere rastlanmadı.
  • Kıbrıs Gazetesi’nde (KG) ise, 1 olumlu, 1 olumsuz ve 1 basın bildirisi yayınlandı.

Basın Bildirileri: Basın bildirilerinin tümü olumlu olarak değerlendirildi. Basın bildirilerinin tümünün kaynağı Kuir Kıbrıs Derneği olurken, tümü de Kuir Kıbrıs’ın faaliyetlrini veya açıklamalarını duyuran haber niteliğini taşımakta idi.

Olumlu Haberler: Toplamda 21 tane olan olumlu haberlerin, 15 tanesi insan haklarına duyarlı ve saygılı haber ve 6 tanesi konuyla ilgili bireylerin veya uzmanların görüşlerine yer veren haber olarak değerlendirildi. Haberlerin bulunduğu kategoriler incelendiğinde haberler 5 tane “Dünya”, 3 tane “Türkiye”, 2 tane “Magazin”, 1 tane “Gazedda Gündemi ve Kıbrıs Sorunu”, 1 tane “Gazedda Blog”, 2 tane “Yaşam”, 1 tane “Toplum”, 1 “Kıbrıs”, 1 “Kişisel Bakım” ve 1 “Serbest Kürsü”, 2 “Yorum/Haber” 1 “Kültür Sanat” olmak üzere toplamda 13 farklı kategori ile yer aldılar. Ayrıca, haberler kaynakları incelendiğinde, bu haberlerin kaynakları Türkiye ve Dünya gazeteleri, yerelden araştırmacılar, köşe yazarları,  konunun özneleri, ve uzmanlardı.

Olumsuz Haberler: Bu ay 2 adet olumsuz haberin 1 tanesi  Görsellerin ve/veya içeriğin küçük düşürücü olduğu haber olarak değerlendirilirken diğeri ise ayrımcı dil içeren haber olarak değerlendirildi. Haberlerin bulunduğu kategori ise “Dünya” oldu. Ayrıca haberler kaynakları incelendiğinde, türkiye kaynaklı gazetelerdi.

 

İlk Hafta (01-05.07.2020):

Temmuz Ayı’nın ilk haftasında en dikkat çeken haberler, Kıbrıs Postası’nda “Rusya Devlet Başkanı Putin’den ABD Büyükelçiliğine ‘LGBT simgesi’ göndermesi” başlıklı haber ile Kıbrıs Gazetesi’ndeki Serbest Kürsü’deki “Bize neler oluyor” başlıklı yazı oldu.

1) 3 Temmuz’da Kıbrıs Postası’nda “Rusya Devlet Başkanı Putin’den ABD Büyükelçiliğine ‘LGBT simgesi’ göndermesi” başlıklı haberde küçük düşürücü dil niteliği taşımasından dolayı olumsuz haberler arasında yer aldı.

Haberin geneline Rusya’nın Anayasal değişikliğinden ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in LGBTİ+fobik söylemlerine yer veriliyor. Bu haberde iki noktaya dikkat etmek önemli. İlki, haberde sadece LGBTİ+ karşıtı görüşe yer verilirken, hak odaklı bir dile yer verilmemiş olması ve/veya LGBTİ+’ların insan haklarını olumlayıcı bir açıklamaya yer verilmemesi. Genellikle bu tarz haberler direkt olarak bir negatif unsur içermediği zamanlarda olumlu haberler arasında yer almaktadırlar.

Bu haberde ikinci dikkat edilmesi gereken ve esas haberi negatif olarak değerlendirmemizdeki unsur, kullanılan dilde LGBTİ+ bayrağının bez parçası olarak değerlendirilmesi. Bu konu her ne kadar tartışma kabul edebilecek bir nitelikte olsa da genelde bayrağa yönelik ‘bez parçası’ kalıbı söz konusu olan bayrağı aşağılamak için kullanılmaktadır. Bu nedenle, haber negatif olarak değerlendirildi.

“Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD’nin Moskova Büyükelçiliğine LGBT’yi simgeleyen bez parçasının asılmasına ilişkin, “Onlar, orada kimin çalıştığına dair bir şey gösterdiler.” dedi.”

2) 5 Temmuz’da Kıbrıs Gazetesi’nde “Bize Neler Oluyor?” başlıklı haber konuyla ilgili bireylerin veya uzmanların görüşlerine yer veren haber niteliği taşımasından dolayı olumlu haberler arasında yer aldı.

Haberin genelinde, kendini eşcinsel olarak tanımlayan bir kişi sevgilisi ile ilgili olan bir sorunu, Ayla Kahraman’a aktarıyor ve bu konuda yardım talep ediyor.

Öncelikle, ‘Serbest Kürsü’ kategorisinde LGBTİ+ konularına yer verilmesi LGBTİ+ görünürlüğü için önemli bir adım olarak değerlendirilebilir. Bunula beraber, Ayla Kahraman’ın, soruyu heteronormatif kalıplar dışında yanıtlaması ve LGBTİ+’ların heteroseksüel ilişki yaşayanlara oranla daha fazla veya kendilerine has problemler yaşamasına değiniyor olması da, toplumda var olan baskının bir psikolog tarafından dillendirilmesi açısından yine LGBTİ+ mücadelesi için önemli olarak değerlendirilebilir.

“..Elbette eşcinsel çiftlerin yaşamları ve karşılaştıkları sorunlar; toplumsal yargılardan dolayı daha zordur.“

 

İkinci Hafta (06-12.07.2020):

6 ve 12 Temmuz Haftası’nın dikkat çeken yazı Serhat İncirli tarafından kaleme alınan “Gelin Artık Gazetecilik Yapalım” başlıklı köşe yazısı oldu.

 1) 6 Temmuz’da Gündem Kıbrıs’ta Serhat İncirli tarafından kaleme alınan “Gelin Artık Gazetecilik Yapalım” başlıklı köşe yazısı insan haklarına duyarlı ve saygılı haber niteliği taşımasından dolayı olumlu haberler arasında yer aldı.

Bu köşe yazısında İncirli, Ozan Güven’in Deniz Bulut’a şiddet uyguladığına dair basında çıkan haberlere yönelik görüşleri ve eleştirileri mevcuttur. Öncelikle bazı noktalarda, kullandığı dilin (ör: Osmanlı tokadını gösterirsin, vb) eleştirilebilecek boyutlarda olduğunu belirtmek isteriz. Genel olarak baktığımız zaman ise, dedikodu ve söylentiye dayalı haberciliğin doğru bir habercilik anlayışının olmadığından ve habercilik etiğinde yer almadığından bahsetmektedir. Bunu anlatırken de gazetecilerin hiç kimseyi aşağılamaya haklarının olmadığını belirtmiştir.

“Olay 12: Peki sosyal medya? Sosyal medyada insan karalamak, linçe etmek, diline geleni yazıya döküp dümdüz dalmak, “özgürlükse”, “o özgürlük eksik kalsın” derim… Kimse, kimseyi, “siyasi çizgisi, dili, dini, rengi, ırkı, cinsel yönelimi, hatta fazla kilosu” nedeniyle “aşağılayamaz”…”

 

Üçüncü Hafta (13-19.07.2020):

13 ve 19 Temmuz Haftası’nda taranan gazetelerde Kuir Kıbrıs’ın da içinde yer aldığı ırkçılık karşıtı basın bildirisi haricinde bir haber yer almamıştır. Basın bildirisi Yenidüzen Gazetesi’nde “Irkçılık Karşıtı Ağ polis şiddetine karşı açıklama yaptı” başlığıyla yer aldı.

 

Dördüncü Hafta (20-26.07.2020):

20 ve 26 Temmuz Haftası’nda Kıbrıs Postası’nda Polonya’nın İstanbul Sözleşmesi’nde çekileceğine dair birçok haber yer alırken haftanın dikkat çeken haberi Gazedda Kıbrıs’ta yer alan “Kıbrıs adasının bölünmesi cinsiyet eşitliğini de olumsuz etkiledi” başlıklı haber oldu.

1) 24 Temmuz’da Gazedda Kıbrıs’ta “Kıbrıs adasının bölünmesi cinsiyet eşitliğini de olumsuz etkiledi” başlıklı haber konuyla ilgili bireylerin veya uzmanların görüşlerine yer veren haber niteliği taşımasından dolayı olumlu haberler arasında yer aldı.

Haberin Meril Taşel’in lisans bitirme tezinin özeti olup, haberde LGBTİ+’ların yasal haklarına da değinilmiştir.

“..Ayrıca, kktc’de 2014 yılına, Kıbrıs Cumhuriyeti’nde de 1998 yılına kadar erkekler arası eşcinsel seks yasadışıyken, Türkiye’de 1858’den beri ve Yunanistan’da 1951’den beri yasaldır. Kıbrıs Cumhuriyeti’nde eşcinsel sivil birliğin mümkün olmasına rağmen, Kıbrıs Cumhuriyeti’nde 2015’ten beri eşcinsel evlilik mümkünken, kuzeyde halen mümkün değildir. İki bölgede ise yasal cinsiyet değiştirme hakkı yoktur. Türkiye’de 1988’den ve Yunanistan’da da 2010’dan beri insanlar yasal cinsiyet değiştirme hakkına sahiptir. Kıbrıs’taki LGBTI+ kişilerini destekleyecek politikaların eksikliği, hegemonik erkekliğin hükmettiğini ve geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri ile belirli erkeklik ve kadınlık ideallerinin toplumda zorlandığını gösterir.”

 

Beşinci Hafta (27-31.07.2020):

27 ve 31 Temmuz tarihleri arasında, Dünya’dan LGBTİ+’ları konu alan veya cinsel yönelime değinen haberler ve basın bildirileri yer alırken, dikkat çeken herhangi bir habere rastlanmadı.

Temmuz 2020 Medya Takip Raporu